دین و سیاست در نگاه اسپینوزا جداییناپذیرند. منظور از این سخن تأییدِ قانونگذاری دولت در حیطهٔ مسائل دینی نیست. در فصل قبل نقد اسپینوزا را به چنین موضعی دیدیم. دین از نظر اسپینوزا یکی دیگر از راههای اثرگذاری و اثرپذیری برای مردم است. در نتیجه، دین را باید از همان دریچهای نگریست که...
ادامه مطلب
اسلاوی ژیژک، فیلسوف و روانکاو اسلوونیایی از معدود دانشگاهیانی است که در بین مخاطبان معمولی به محبوبیتی واقعی و ملموس دستیافته است. ژیژک دائماً برای انبوهی از جمعیت سخنرانی میکند، و همچنین وی موضوع فیلم مستندی شده (که بهاختصار ژیژک مینامندش)، و بهطور حتم...
ادامه مطلب
بهنظر شما میشود در لحظهٔ اوّلی که وارد اتاقی میشوی بلافاصله «خُلق» حُضّـار دستت بیاید؟ آیا میتوان وارد اتاقی شد و همان ابتدا فهمید که افراد شادند یا ناراحت؟ آیا چنین درکی الزاماً بعد از دقیق شدن و سبک-سنگین کردن بهدست میآید، یا نه، ما بهسادگی در همان گام اوّل آن را «حس میکنیم»؟...
ادامه مطلب
پیش از شروع، یک نکتهٔ کوتاه بگویم. مدتهاست فرصتِ صحبتِ فلسفی به زبان فارسی نداشتهام. بیشترِ کار و گفتوگوهایم به انگلیسی است. فارسیِ روزمره را هر وقت لازم باشد حرف میزنم، اما فارسیِ فلسفیام مدتیست تمرین نشده، چه رسد به اینکه هیچوقت هم متنِ فلسفیِ جدی به فارسی ننوشته باشم...
ادامه مطلب
«قانونِ اجتماع» نوشتۀ روبرتو اسپزیتو تأملی فلسفی دربارۀ معنای «اجتماع» و نسبت آن با قانون، تکلیف، هدیه و بدهی است. اسپزیتو با بازخوانی اندیشههای روسو، هابز و کانت نشان میدهد که اجتماع نه امری از پیش تحققیافته، بلکه ضرورتی همواره ناممکن است؛ امری که انسان را از خلال فقدان، تعهد و اشتراک به یکدیگر پیوند میدهد.
ادامه مطلب
دموکراسی رادیکال Radical democracy