تالیف

عرفان تن: زن در قلب شناخت

این جستار به بررسی نقش بدن، آیین و رویکردهای شفاهی در انتقال معنا می‌پردازد. این نوشته با مرور آراء پژوهشگرانی چون دِمارتینو و تحلیل مستند تاریخی لا تارانتا (La Taranta)، نشان می‌دهد که چگونه مناسک جمعی و حرکت، فراتر از کلمات مکتوب، به عنوان ابزاری قدرتمند برای حفظ حافظه فرهنگی و بازتاب صدای زنان در حاشیه جامعه عمل می‌کنند.

ادامه مطلب

مراقبت و سازمان

آنچه عموماً از اخلاق فهم می‌شود (morality)، مجموعه‌ای از ممنوعیت‌ها و دستورات ملوکانه برای حفظ انقیاد است. در مقابل، اخلاق به‌معنای اتیکز (ethics) و سیاست بدیل، هنرِ تجربه کردن اتصالات توان‌افزا و مراقبت از نسبت‌هاست؛ رویکردی غیرسلسله‌مراتبی که سازمان را نه به‌صورت دایره‌ای و مرکزگرا، بلکه به‌شکل مجمع‌الکواکبی پویا بازتعریف می‌کند.

ادامه مطلب

ژرفنای تنِ جمعی باگدانوف و مسئلهٔ تکتولوژی

پیش از شروع، یک نکتهٔ کوتاه بگویم. مدت‌هاست فرصتِ صحبتِ فلسفی به زبان فارسی نداشته‌ام. بیشترِ کار و گفت‌وگوهایم به انگلیسی است. فارسیِ روزمره را هر وقت لازم باشد حرف می‌زنم، اما فارسیِ فلسفی‌ام مدتی‌ست تمرین نشده، چه رسد به این‌که هیچ‌وقت هم متنِ فلسفیِ جدی به فارسی ننوشته باشم...

ادامه مطلب

عاشق قدرت نشوید: ماشین‌های اجتماعی، نمودار میل و امکان رهایی

میشل فوکو در مقدمه‌ای که در سال ۱۹۷۷ برای ترجمه‌ی انگلیسی آنتی‌ادیپ نوشت، این کتاب را درآمدی بر هنر زیستنِ غیرفاشیستی خواند و در پایان فهرستی از چند اصل را برای این شیوه‌ی زندگی پیشنهاد کرد. آخرین اصل، شاید کوتاه‌ترین و در عین حال دشوارترین آن‌ها، این است: «عاشق قدرت نشوید.»...

ادامه مطلب

از خشم به بن‌بست: رمزگشایی از خیزش ژینا با عطف به نظریۀ عواطف اسپینوزا و آگاهی گروهی

خیزش ژینا، که با نام جنبش «زن، زندگی، آزادی» شناخته می‌شود، در شهریور ۱۴۰۱ در ایران پس از مرگ مهسا (ژینا) امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، شعله‌ور شد و موجی از اعتراضات به راه انداخت که از نظر شدت عاطفی و مشارکت فراگیر اقشار مختلف جامعه بی‌سابقه بود. این مقاله، ناکامی جنبش در دستیابی به اهداف اصلی خود که ...

ادامه مطلب

گردش سرمایه‌ها و ساختار اجتماعی ایران امروز: از جامعه‌شناسی بوردیو تا نقشه‌نگاری میدان‌های ایرانی

اگر مفهوم «سرمایه» را در معنای بوردیویی آن جدی بگیریم، جامعه را نمی‌توان صرفاً برحسب توزیع نابرابر ثروت یا حتی توزیع نابرابر قدرت توضیح داد. آنچه ساختار اجتماعی را می‌سازد، افزون بر حجم سرمایه‌ای که افراد و گروه‌ها در اختیار دارند، ترکیب انواع سرمایه، منشأ آن‌ها، قابلیت تبدیل‌شدن‌شان به یکدیگر...

ادامه مطلب

متافیزیک زن‌کشی

آیا می‌توان زن‌کشی را نه به‌عنوان یک رویداد اجتماعی صرف که علل انضمامی مطلقا مشخصی دارد، بلکه به‌عنوان فعلیت «بالقوگی خشونت متافیزیک» فهمید؟ چگونه ممکن است چنین خشونتی پیشاپیش در بافت هستی ما لانه کرده باشد؟ و چگونه می‌شود که متافیزیک، بی‌آنکه مستقیم به آن اشاره کرده باشد، مسیر بروز آن را هموار کرده باشد؟ درمجموع می‌توان گفت در ادامه در پی این هستیم تا نشان دهیم که ریشه امکان زن‌کشی در متافیزیکی نهفته که قرن‌هاست سوژه را حول محور نفی، اطلاق و انسجام تصور کرده است.

ادامه مطلب

پهلوی‌گرایی دیاسپورایی و پیوندهایش با راست افراطی جهانی

این یادداشت بر چند فرض تحلیلی تکیه دارد. نخست، در مواجهه با جریان غالب سلطنت‌طلب در دیاسپورا، نه صرفاً با نوعی قرابت تاکتیکی، بلکه با همپوشانی‌های ایدئولوژیک و استراتژیک با راست‌گرایی افراطی روبه‌رو هستیم. دوم، این رابطه را باید در چارچوب یک شبکهٔ فراملی راست افراطی فهم کرد. سوم، در این چارچوب، جنسیت، مهاجرت و گفتمان «نجات زنان کشورهای اسلامی» به ابزارهایی برای مشروعیت‌بخشی سیاسی بدل می‌شوند. چهارم، نوع خاصی از تصویرسازی از «دشمن داخلی» در متن این پیوندها عمل می‌کند؛ تصویری که با چپ‌هراسی، کوردستیزی، هوموفوبیا وافغانستان‌‌ستیزی درهم‌تنیده است. پنجم، پیامدهای این الگو برای دموکراسی، ساختار آیندهٔ قدرت و سرنوشت مردمان جغرافیای سیاسی ایران، اهمیت تعیین‌کننده دارد.

ادامه مطلب

اگر مردم بندگی خواستند چه؟

سجده

ضمن نقدی به تصورات پادشاهی‌خواهان و محافظه‌کاران از گذار، در این جستار با مخاطب قرار دادن نیروی چپ و جمهوری‌خواهی که نگران عمومیت یافتن خواست‌های ارتجاعی است، از ضرورت پرداختن به سیاست مراقبت درمقابل تصورات کلیشه‌ای از آگاه‌سازی توده‌ها بحث می‌شود.

ادامه مطلب